عربى واژه‌هاى فارسى است . « 285 » پس از آشنائى تازيان با كار دريانوردى و سود بسيارى كه از آن بدست ميآمد آنان نيز بدريانوردى دست زدند . در آغاز كار اعراب به دريا رسيده ، شهامت و جسارت آن را نداشتند كه چون ايرانيان دل به دريا زده و سينه دريا را بشكافند بناچار كرانه پيمائى را پيش گرفتند . براى دريافت چگونگى تفاوت دريانوردى ايرانيان پيش از اسلام و سده‌هاى نخستين اسلامى ، با دريانوردى اعراب بايستى گزارشات فاهين واى - تسينك را باهم مقايسه كنيم . فاهين در اوايل سده پنجم ميلادى حدود ( 410 م . ) فاصله بين جاوه و كانتون را با كشتى احتمالا چينى يا حميرى در مدت 50 روز طى كرده است . آى تسينك اوايل نيمه دوم سده هفتم ميلادى ( سال 671 م . ) فاصله بين ( پالمبنك در سوماترا ) تا كانتون را بين بيست تا سى روز با كشتى ايرانى طى كرده است . سليمان در نيمه سده نهم ( حدود 851 م . ) فاصله بين تيوما تا كانتون را دو ماهه طى كرده است . اين مقايسه نشان ميدهد كه سفر 50 روزه چينىها در آغاز سده پنجم ، بوسيله ايرانيان در آغاز نيمه دوم سده هفتم ، به مدت بيست تا سى روز كاهش يافته است . ( يعنى برابر با نصف مدت ) همين مسافت هنگاميكه بوسيله اعراب طى شده ، مدت آن به بيش از دو برابر مدتى كه ايرانيان آن را طى ميكردند افزايش يافته است . كشتىهاى ايرانى مسافت بين پالمبنگ ( در سوماترا ) تا كانتون را در مدت 20 تا 30 روز بانجام مىرساند . در حالى كه بنا به نوشته سليمان اعراب از

--> ( 285 ) - نگاه كنيد بمقاله عنصر ايرانى در متن‌هاى دريانوردى عرب نوشته Gabriel Ferand در مجله ژورنال آسيائى شماره 2 سال 1924 ، دريانوردى عرب نوشته حورانى ترجمه دكتر محمد مقدم . دريانوردى ايرانيان نوشته دكتر هادى حسن . مقاله راهنامه از نويسنده ، مجله بررسىهاى تاريخى سال 1348 شماره 1 - دريانوردى ايرانيان - اسماعيل رائين بخش هشتم ج 1 .